NME-informatief

Bij een NME-centrum kun je terecht voor educatieve materialen en diensten over natuur en milieu, over je eigen leefomgeving.

Een NME-centrum heeft als doelstelling ondersteuning te bieden bij het natuuronderwijs in het (basis)onderwijs. De inhoud is daarbij gericht op zowel ecologische basisvorming (planten en dieren in de leefomgeving) als het leren voor duurzaamheid (waarbij het bewust omgaan met water, energie en grondstoffen centraal staat). Dit kan bereikt worden door te lenen leskisten en (veldwerk)materialen waarmee de lessen aantrekkelijker en aanschouwelijker gemaakt kunnen worden. De slogan van ons NME-centrum is daarom: "de natuur in de klas en de klas in de natuur".

Het verschil tussen een NME-centrum en bijvoorbeeld de bibliotheek waar je ook ‘educatieve materialen’ zoals boeken en cd-roms kunt lenen, is het werken met kwaliteitseisen, ontwikkellijnen en kerndoelen. Het NME-aanbod moet er niet alleen verzorgd uitzien, er moet ook goed mee gewerkt kunnen worden door zowel de leerkrachten als de leerlingen.

Als het voldoet aan de kwaliteitseisen, verdient het product het NME-keurmerk. Met ontwikkellijnen wordt bedoeld dat er rekening gehouden wordt met het niveau van de kinderen wat betreft leesvaardigheid, begrip, motivatie en interesse. Een les of activiteit voor groep 7/8 is daarom heel anders dan die voor groep 1/2, ook al heb je het over hetzelfde onderwerp. Bovendien moet er een logische opbouw in al die onderwerpen en vaardigheden zitten als die terug komen in de verschillende groepen.
De kerndoelen zijn geformuleerd door het ministerie: wat kinderen allemaal moeten kennen en kunnen op het eind van de basisschool en wat dus allemaal geleerd moet worden. Het NME-centrum geeft aan welke kerndoelen aan bod komen met het NME-aanbod.

Dit NME-centrum adviseert scholen hoe haar diensten en materialen gebruikt kunnen worden in het lesprogramma.
Een leskist of een veldwerkles kan vaak een hoofdstuk uit het leerboek vervangen. Het leerrendement van een slootjesexcursie is anders (lees: is vaak veel beter) dan het lezen van een tekst over ‘de sloot’ uit het boek en maken van de opdrachten. Door leerlingen te laten leren met hoofd, hart en handen over hun eigen leefomgeving, proberen we NME in te bedden in de school.

Dat NME op basisscholen een significant positief effect heeft, blijkt uit het onderzoek wat Veldwerk Nederland in 2006 heeft gedaan.

Indelingen in het NME-aanbod
Als NME-centrum delen we onze materialen in vanuit de meest te verwachten vraag van het basisonderwijs.
Alle leerstof uit het natuur– en milieu onderwijs kan gerangschikt worden per onderwerp of per thema. Een grove indeling van alle onderwerpen en thema’s is de indeling in domeinen. We gebruiken de volgende domeinen: 1 ikzelf/wijzelf; 2. planten; 3. dieren; 4.seizoenen; 5.vier elementen;6. materialen en verschijnselen; 7. omgeving.

Anders dan het kijken vanuit natuur- en milieuonderwerpen is het kijken naar de vaardigheden (denk-, doe- en gevoels-vaardigheden) die leerlingen moeten ontwikkelen. Immers: het verzorgen van bijvoorbeeld een boom of struik in de schooltuin is heel wat anders dan het meten van de boomhoogte of het kennen van de naam van de boom.
De vaardigheden die vanuit NME aangeleerd kunnen worden zijn te rangschikken in verschillende ontwikkelgebieden, elk met een eigen ‘identiteit’ en vaak ook eigen didactiek. De volgende ontwikkelgebieden worden onderscheiden: 1. besef; 2. duurzaam handelen; 3. keuzevaardigheid (rechtvaardigheid en leren kiezen) ; 4. waardering; 5. waarnemen en onderzoeken; 6. zorg en verantwoordelijkheid.

Wij zijn als NME netwerk volop bezig de ontwikkelgebieden herkenbaar gestalte te geven. Dit vergt een andere kijk en een andere aanpak. Het is gemakkelijker de link van leskist naar domein/onderwerp dan de link van leskist naar ontwikkelgebied/vaardigheid te realiseren. Vooral ook omdat veel oudere / bestaande leskisten het ‘onderwerp’ centraal hebben met daaromheen allerlei invullingen zoals bij de boom: van meten tot weten, van beleven tot verzorgen, van knop tot overwinteringplaats.

Het NME-aanbod
Het NME-centrum heeft in haar aanbod leskisten, lesbrieven of projectmappen, onderzoeks- of veldwerkmateriaal en een heleboel achtergrondinformatie. Van elk afzonderlijk item is een beschrijving gemaakt volgens een vaste opzet.

Allerlei groepen zoals basisscholen en scoutinggroepen uit de gemeenten Buren en Neder-Betuwe kunnen tegen een geringe vergoeding materialen lenen van ons NME-centrum. Alle basisscholen hebben een inlogcode ontvangen waarmee ze via het boekingsprogramma onder de button ‘aanbod PO’ materialen kunnen reserveren. Scholen uit andere gemeenten worden door ons verwezen naar collega NME-centra of naar het IVN-consulentschap.